ه ) در ميان مردم منتشر و شايع بود » « 1 » . اين بود آنچه را كه خواستيم از پزشكى نامه به مناسبت روى آوردن بحث نقل كنيم . در هريك از امورى كه مؤلف آن افاده فرموده است درخور توجه و دقت است و ما را در مثبت و منفى آنها شواهدى است كه به علت خوف اطاله و خروج از موضوع رساله اعراض كرده‌ايم و در نكته 564 كتاب « هزار و يك نكته » به بعضى از مطالب در اين امور تذكر داده‌ايم . در امر سوم كه اشارت به اهتمام زمامداران در ترويج و انتشار علوم و معارف فرموده است ، از جنبه منفى آن ، كار نابكارى را و رفتار ناهنجارى را با طبيب روزگار و حكيم نامدار جناب محمد زكرياى رازى صاحب حاوى كبير در پيش ملاحظه فرموده‌ايد . و از جنبه مثبت اينكه چون ارسطو منطق را تدوين فرموده است ، ذو القرنين او را پانصد هزار دينار جائزه داد ، و دستور داد كه هر ساله نيز يك‌صد و بيست هزار دينار به ارسطو پيشكش شود . و اسكندر ذو القرنين بر اثر اين ادب و احترام كه به پيشگاه دانش و دانشمند به كار برده بود ، در قديم علم منطق را به ميراث ذى القرنين لقب داده بودند ، به تفصيلى كه در كتاب « نثر الدرارى على نظم اللئالى » تحرير كرده‌ايم « 2 » . و ديگر اينكه ابو ريحان بيرونى كتاب عظيم الشأن قانون را كه مجسطى اسلامى در علم شريف هيأت استدلالى است به نام سلطان مسعود غزنوى كرده است ، سلطان مسعود محض جائزه و انعام مقرر نمود تا بر فيلى يكباره نقره خالص حمل كرده نزد وى بروند ؛ به تفصيلى كه در نامه دانشوران مسطور

--> ( 1 ) - پزشكى نامه - ص 10 . ( 2 ) - ط 1 نشر ناب - ص 65 و 66 .